Κίνα 1927-1997

Εισαγωγή
Η εργατική επανάσταση του 1925-27. Μια χαμένη ευκαιρία
Από τη "Μεγάλη Πορεία" στην κατάληψη της εξουσίας
1949: Η νέα κοινωνία
Η Πολιτιστική επανάσταση
1976: Η άνοδος του Ντένγκ και των "εκσυγχρονιστών"
Τιενανμέν 1989: εξέγερση εργατών και φοιτητών
Η Κίνα μετά την Τιενανμέν: κρίση της αγοράς

Εισαγωγή

Η Κινέζικη επανάσταση του 1949 ήταν ένα από τα πιο σημαντικά γεγονότα αυτού του αιώνα. Ενας στρατός εκατομμυρίων αγροτών ανέτρεψε το παλιό καθεστώς όπου κυριαρχούσαν οι τοπικοί άρχοντες και πολέμαρχοι, η αστυνομική τρομοκρατία και οι ανταγωνισμοί των Δυτικών και των Γιαπωνέζων ιμπεριαλιστών Για το ένα τέταρτο του πληθυσμού της γης φάνηκε ότι άνοιγε ο δρόμος για να εξαλειφθούν οι ρίζες της φτώχιας, της δυστυχίας και της πείνας και για να κτιστεί μια καλύτερη κοινωνία. "Ο Κινέζικος λαός ξεσηκώθηκε" διακήρυξε ο Μάο Τσε Τουνγκ στην τελετή της επίσημης ανακήρυξης της Λαϊκής Κίνας και εκατομμύρια άνθρωποι σ'όλο τον κόσμο πίστεψαν ότι αυτή ήταν η πραγματικότητα.

Η επιροή της εμπειρίας από την κινέζικη επανάστασή ήταν τεράστια, μέσα στην πολιτική έκρηξη που σάρωσε την ευωπη και τις ΗΠΑ στα τέλη της δεκαετίας του '60. Καθώς οι φοιτητές και οι εργάτες σ'όλο τον αναπτυγμένο βιομηχανικά κόσμο έμπαιναν στη μάχη ενάντια στις άρχουσες τάξεις τους, πολλοί σοσιαλιστές εμπνεύστηκαν από το παράδειγμα της Κίνας. Η αντίθεση του Μάο προς τον αμερικάνικο αλλά και προς τον ρώσικο ιμπεριαλισμό, καθώς και οι διακηρύξεις υποστήριξης των εθνικοαπελευθερωτικών κινημάτων, έμοιαζαν να τον τοποθετούν στη από εδώ μεριά των οδοφραγμάτων. Ταυτόχρονα, η Πολιτιστική Επανάσταση φαινόταν στους νέους επαναστάτες σαν η απόδειξη ότι μια σοσιαλιστική κοινωνία μπορούσε να ξεπεράσει τα γραφειοκρατικά προβλήματα μέσα από μια διαδικασία συνεχούς πάλης.

Σήμερα λίγοι σοσιαλιστές εμπνέονται από την Κίνα. Οι αυταπάτες του "Μαοϊσμού" έχουν συντριβεί από τους ίδιους τους διαδόχους του Μάο, που έχουν θάψει συστηματικά οποιοδήποτε χαρακτηριστικό στοιχείο της Μαοϊκής στρατηγικής. Η οικονομική "αυτάρκεια" εκτοπίστηκε για να αντικατασταθεί από τον "σοσιαλισμό της αγοράς". Η περίοδος της Πολιτιστικής Επανάστασης περιγράφεται τώρα - και σωστά - σαν μια τεράστια καταστροφή. Οι καινούργιοι ηγέτες της Κίνας έχουν αποδεχθεί ότι η οικονομία μπορεί να εκσυγχρονισθεί μόνο μέσα από την ενσωμάτωσή της στην παγκόσμια οικονομία.

Η Κίνα έχει γίνει ένα τμήμα του παγκόσμιου συστήματος, του ίδιου συστήματος που κάποτε υποτίθεται ότι ήθελε να ανατρέψει.

Ομως, κατά βάθος ο στόχος που προωθούσε ο Μάο ήταν ο ίδιος με αυτόν που προώθησαν και συνεχίζουν να προωθούν οι διάδοχοί του: το χτίσιμο μια πανίσχυρης οικονομίας, που θα μπορούσε ν'ανταγωνιστεί με τον υπόλοιπο κόσμο. Οι ανάγκες και οι προσδοκίες των κινέζων εργατών και αγροτών έμπαιναν σε δεύτερη μοίρα και πάντοτε υποτάσσονταν σ'αυτό τον στόχο. Η "σοσιαλιστική" φύση του κινέζικου κράτους ήταν ένας μύθος από την πρώτη κιόλας στιγμή της δημουργίας του.