Για τι
παλεύει το ΣΕΚ
Aπό
την Θεωρία
στην Πράξη
Με το
άρθρο αυτό
κλείνει η
σειρά "Για τι
παλεύει το
ΣΕΚ" που
δημοσιεύσαμε
τις τελευταίες
οχτώ βδομάδες.
Ξεκινήσαμε
θέτοντας τα
θεμελιώδη
ερωτήματα για
τη στρατηγική
της Αριστεράς
και δώσαμε τις
απαντήσεις που
υποστηρίζει το
Σοσιαλιστικό Εργατικό
Κόμμα.
Αντλήσαμε
επιχειρήματα
τόσο από τους
κλασικούς θεωρητικούς
του μαρξισμού,
τόσο και από
συγκεκριμένες
ιστορικές
εμπειρίες.
Επιχειρηματολογήσαμε
υπέρ της
επανάστασης
στο δίλημμα
"Μεταρρύθμιση ή
Επανάσταση",
γιατί
χρειάζεται να
χτιστεί μια διαφορετική
κοινωνία, ο
σοσιαλισμός,
που δε θα έχει στόχο
το κέρδος αλλά
τις ανάγκες
όλων μας.
Υποστηρίξαμε
ότι υπάρχει
μια κοινωνική
τάξη μέσα στον
καπιταλισμό
που έχει τη
δύναμη να
υλοποιήσει
αυτή την επαναστατική
αλλαγή, και
αυτή είναι η
εργατική τάξη.
Μάλιστα αυτή η
τάξη σήμερα
είναι πολύ
μεγαλύτερη και
πολύ πιο
ισχυρή από την
εποχή του Μαρξ
πριν από 150
χρόνια.
Εξηγήσαμε
γιατί ο
καπιταλισμός
δεν μπορεί να
ανατραπεί σε
μία μόνο χώρα
και γι' αυτό η
στρατηγική της
επανάστασης
πρέπει να
είναι
διεθνιστική. Περιγράψαμε
επίσης τα δύο
πολιτικά
ρεύματα που ιστορικά
έχουν
ηγεμονεύσει
στο εργατικό
κίνημα, τη
σοσιαλδημοκρατία
και το
σταλινισμό και
γιατί οδήγησαν
σε ήττες.
Γιατί όμως
αυτή η ανάγκη
της θεωρίας;
Πόσο κρίσιμο
είναι κανείς
να συζητάει
για τη γέννηση
του
ρεφορμισμού το
19ο αιώνα, για τη
Ρώσικη
Επανάσταση του
1917, για το τι
έφταιξε με το
σταλινισμό;
Μπορεί εύκολα
κανείς να
ισχυριστεί ότι
αυτή η
συζήτηση είναι
ανεπίκαιρη.
Χρειάζεται μια
σκληρή
αντιπαράθεση με
αυτή την άποψη.
Οταν η
Αριστερά
αποφεύγει τη
θεωρία
σημαίνει πως
αποφεύγει να
πάρει
συγκεκριμενη
θέση στις
μάχες του
σήμερα. Το
ΠΑΣΟΚ είναι
χαρακτηριστική
περίπτωση. Για
να
δικαιολογήσει
τη δεξιά του
στροφή,
ιδιαίτερα στη
δεκαετία του '90,
άρχισε να παπαγαλίζει
όλα τα
"ιδεολογήματα"
του
συστήματος.
Η
ανωτερότητα
της "ελεύθερης
αγοράς", η
ανταγωνιστικότητα,
η Ευρωπαϊκή
Ενωση και η
"κοινωνία των πολιτών"
πήραν τη θέση
των
παραδοσιακών
αναφορών στο
σοσιαλισμό και
στους
μη-προνομιούχους.
Η προσαρμογή
του ΠΑΣΟΚ στην
πραγματικότητα
του
νεοφιλελευθερισμού
πήγε πακέτο με
την προσαρμογή
στην ιδεολογία
της δεξιάς. Το
ΚΚΕ και ο ΣΥΝ
αποφεύγουν τη
θεωρία για
παρόμοιους
λόγους. Επειδή
ξέρουν ότι δεν
έχουν συγκεκριμένες
απαντήσεις.
Αρκεί να
σκεφτεί κανείς
ότι 17 χρόνια
μετά την
κατάρρευση του
Ανατολικού
Μπλοκ το ΚΚΕ
αποφεύγει να
πάρει μια
συγκεκριμένη
θέση για τους
λόγους που
οδήγησαν αυτές
τις κοινωνίες
στη αποτυχία. Η
Αριστερά που
προσπαθεί να
παίξει ρόλο στους
αγώνες του
σήμερα χωρίς
να έχει να
δώσει απαντήσεις
στα μεγάλα,
στρατηγικά
διλήμματα
είναι σαν να
προσπαθεί να
κυβερνήσει ένα
καράβι χωρίς
χάρτη.
Για το ΣΕΚ
όλες αυτές οι
βασικές αρχές
που διατυπώσαμε
σ' αυτή τη σειρά
δεν αποτελούν
δόγμα αλλά οδηγό
για δράση. Το
σύνολο αυτών
των ιδεών μάς
έχουν βοηθήσει
να διαλέξουμε
το σωστό
μονοπάτι σε
κάθε διχάλα
που ανοίγει
στο κίνημα. Μια
τέτοια διχάλα
ήταν η
εμφάνιση του
νέου κινήματος
του Σιάτλ το 1999. Η
είδηση ότι στις
ΗΠΑ, έξω από τη
Σύνοδο του
Διεθνούς
Νομισματικού
Ταμείου και
της Παγκόσμιας
Τράπεζας,
κατάφεραν να
συντονιστούν
σε μια κοινή,
μαχητική
διαδήλωση τα
εργατικά
συνδικάτα μαζί
με ένα φάσμα
οργανώσεων που
ξεκινούσαν από
Μη
Κυβερνητικές
και έφταναν
μέχρι τους
αναρχικούς δεν
ήταν απλή
ιστορία.
Μπορούσε
εύκολα να
ξεγράψει
κανείς αυτή
την εξέλιξη ως
μεμονωμένο γεγονός.
Απειλή
Εμείς
εκτιμήσαμε πως
το Σιάτλ
σηματοδοτεί
μια μεγάλη
αλλαγή.
Ολόκληρη
δεκαετία του '80
σε παγκόσμιο επίπεδο
ήταν δεκαετία
υποχωρήσεων
και ήττας για το
εργατικό
κίνημα. Ηταν η
δεκαετία της
Θάτσερ και του
Ρήγκαν. Η
δεκαετία του '90
ήταν δεκαετία
που τα
αφεντικά
ήθελαν να
ολοκληρώσουν
την επίθεση,
παίρνοντας
πίσω όλα τα
κεκτημένα. Από
τη δική τους
μεριά είχαν να
αντιμετωπίσουν
την απειλή μιας
μεγάλης
οικονομική
ύφεσης και την
πρόκληση της
"παγκοσμιοποίησης",
καθώς μετά την
κατάρρευση του
Ανατολικού
Μπλοκ έβλεπαν
ευκαιρίες να
ξαναμοιραστεί
η παγκόσμια
πίτα.
Από την άλλη
μεριά η
δεκαετία του '90
έφερε τα πρώτα
σημάδια ότι το
εργατικό
κίνημα
προσπαθεί να
αντισταθεί. Η
πτώση της
κυβέρνησης
Μητσοτάκη από
τους εργατικούς
αγώνες το 1993 ήταν
μια μεγάλη
νίκη κατά του
νεοφιλελευθερισμού,
αλλά η Ελλάδα δεν
ήταν αρκετή
για να
καθορίσει το
πολιτικό κλίμα.
Το 1995 ήταν η
σειρά του
εργατικού
κινήματος της
Γαλλίας που
προχώρησε σε
μια μεγάλη
γενική απεργία
το Δεκέμβρη,
ενάντια στις
νεοφιλελεύθερες
επιθέσεις της
τότε δεξιάς
κυβέρνησης,
οδηγώντας την
τελικά στην
εκλογική ήττα.
Ομως παρότι το
εργατικό
κίνημα προχωρούσε
στις πρώτες
του νίκες μετά
από δεκαετίες,
η Αριστερά
καθοριζόταν
ακόμα από την
ηττοπάθεια που
της είχαν
προκαλέσει οι
εξελίξεις στη
Ρωσία.
Το Σιάτλ για
το ΣΕΚ ήταν το
διπλό μήνυμα
ότι από τη μια
μεριά το
εργατικό
κίνημα έχει
ανακτήσει ένα
μέρος της
αυτοπεποίθησής
του και από την
άλλη
διαμορφώνεται
ένα καινούργιο
πεδίο δράσης
για τις ιδέες
ενάντια στον
καπιταλισμό. Η
έμπνευση που
προκάλεσε στην
αμερικάνικη
νεολαία η
σύγκρουση με
τους μεγάλους
οργανισμούς
του παγκόσμιου
κεφαλαίου,
όπως το ΔΝΤ, η Παγκόσμια
Τράπεζα και ο
ΠΟΕ, ήταν
καμπανάκι για
το πόσο έχουν
αδυνατίσει οι
ιδέες του
συστήματος. Το συμπέρασμα
για την
Αριστερά είναι
ότι πρέπει να πάρει
την ευθύνη και
να κάνει
"σημαία" της
το νέο κίνημα.
Ακόμη και τι
όνομα θα δώσει
κανείς στο νέο
κίνημα τότε
ήταν ένας
δείκτης για το
πόσο ψηλά
έβαζε τον πήχη.
Εμείς
αποκαλέσαμε το
νέο κίνημα
"αντικαπιταλιστικό"
και όχι απλά
"ενάντια στην
παγκοσμιοποίηση"
γιατί βλέπαμε
ότι η
προοπτική που
άνοιγε δεν
ήταν τόσο στενή.
Ετσι το ΣΕΚ
μαζί με τη
Διεθνή
Σοσιαλιστική
Τάση, στην
οποία ανήκει,
ανέλαβε την
πρωτοβουλία να
"φέρει το
Σιάτλ στην
Ευρώπη",
οργανώνοντας
τη διαδήλωση
της Πράγας το
Σεπτέμβρη του 2000.
Η Εργατική
Αλληλεγγύη
έστρεψε ένα
μεγάλο μέρος
της ύλης της
για να φέρνει
τα νέα από το
διεθνές κίνημα
πηγαίνοντας
προς την
κινητοποίηση
της Πράγας. Η
επιτυχία εκείνης
της διαδήλωσης
κατάφερε να
ξεκουνήσει κομμάτια
της ευρωπαϊκής
αριστεράς πιο
δυσκίνητα από
το ΣΕΚ. Ετσι η
διαδήλωση της
Γένοβας τον
Ιούλη του 2001 με
τους 300 χιλιάδες
ανθρώπους
έγινε ορόσημο
για τη νέα
δεκαετία. Ολο
και πιο πολλοί
αναγκάστηκαν
να παραδεχθούν
ότι
βρισκόμασταν
σε μια
δεκαετία
κινημάτων.
Πόλεμος
Περίοδος
κινημάτων
σημαίνει
περίοδος
δύσκολων νέων
προκλήσεων. Η
πιο σημαντική
από όλες ήρθε
μόλις δύο
μήνες μετά τη
Γένοβα και
ήταν η επίθεση
στους Δίδυμους
Πύργους το
Σεπτέμβρη του 2001.
Ο Μπους αξιοποίησε
την επίθεση
για να
προχωρήσει
στον πόλεμο
του Αφγανιστάν
και να
ξεκινήσει τον
"πόλεμο κατά
της τρομοκρατίας".
Το ΣΕΚ δεν
μπερδεύτηκε
ούτε στιγμή. Η
Εργατική
Αλληλεγγύη που
τυπώθηκε το
βράδυ της
Τρίτης 11ης
Σεπτέμβρη είχε
πρωτοσέλιδο
"Ενοχος ο
ίδιος ο
αμερικάνικος
ιμπεριαλισμός".
Αντίθετα ένα
μέρος της
αριστεράς,
διεθνώς και
στην Ελλάδα έκαναν
καιρό να
ξεκαθαρίσουν
από τη σύγχυση
των "ίσων
αποστάσεων",
ανάμεσα στον
Μπους και
στους εχθρούς
του.
Αυτή η
διαφορετική
αντιμετώπιση
είχε ένα
κρίσιμο δια
ταύτα. Θα
χτίσουμε
αντιπολεμικό
κίνημα ή θα σταυρώσουμε
τα χέρια μας
απέναντι στους
"δύο πόλους
της βίας";
Πέντε χρόνια
μετά, όταν οι
νεκροί στο
Ιράκ έχουν φτάσει
τους 650.000 και ο
Μπους περνάει
τη μεγαλύτερη
κρίση
παγκόσμιας
ηγεμονίας μετά
το Νίξον στο
Βιετνάμ, δεν
χρειάζεται
κανείς να
επιχειρηματολογήσει
γιατί το
αντιπολεμικό
κίνημα είναι
μια αναγκαιότητα.
Τις πρώτες
μέρες μετά τις 11
Σεπτέμβρη, οι
υπέρμαχοι των
ίσων
αποστάσεων
κατηγορούσαν
το αντιπολεμικό
κίνημα ότι
"δεν σέβεται
τα θύματα των
Δίδυμων
Πύργων". Τα
ψεύτικα δάκρυά
τους δεν
κύλησαν όμως για
τους νεκρούς
του
Αφγανιστάν,
του Ιράκ, της
Παλαιστίνης
και του
Λιβάνου.
Ενα άλλο
πρωτοσέλιδο
της Εργατικής
Αλληλεγγύης που
δείχνει τι
πρακτικό
αποτέλεσμα
έχει η διαφορετική
άποψη του ΣΕΚ
είναι το πρώτο
τεύχος μετά την
άνοδο της Νέας
Δημοκρατίας
στην κυβέρνηση
το Μάρτη του 2004.
Γράφει:
"Σύγκρουση με
τη δεξιά από
την πρώτη
μέρα". Δύομισυ
χρόνια μετά,
μια σειρά από
χώροι, από τους
τραπεζοϋπάλληλους
μέχρι τους
συμβασιούχους
και από τους
φοιτητές ως
τους δάσκαλους
έχουν
συγκρουστεί με
την κυβέρνηση
του Καραμανλή.
Η ηγεσία του
ΠΑΣΟΚ δεν έχει
συγκρουστεί όμως
ούτε μία μέρα,
αντίθετα βάζει
πλάτη στον
Καραμανλή για
να περάσει τις
επιθέσεις του,
όπως σήμερα με
το άρθρο 16.
Σύγκρουση
Η ηγεσία της
Αριστεράς
δυσκολεύεται
να συντονίσει
το βήμα της με
τους αγώνες,
συστήνοντας
αυτοσυγκράτηση.
Το ΣΕΚ μέσα σε
κάθε μάχη
δίνει όλες του
τις δυνάμεις
για να
υλοποιείται η
σύγκρουση με
τη Νέα
Δημοκρατία και
να νικάνε οι
αγώνες. Οι
φοιτητές του
ΣΕΚ
πρωτοστάτησαν
για καταλήψεις
διαρκείας που
ανάγκασαν τη
Γιαννάκου σε
υποχώρηση. Οι
δάσκαλοι του
ΣΕΚ πίστεψαν
στην απεργία
διαρκείας από την
αρχή και
έδωσαν μάχη
για να
ξεκινήσει αλλά
και σκληρή
μάχη για να μην
κλείσει άδοξα
αυτός ο μεγαλειώδης
αγώνας. Σήμερα
τα μέλη του ΣΕΚ
στα νοσοκομεία
βάζουν μπρος
για να
οργανώσουν την
απεργία της
ΕΙΝΑΠ το
Γενάρη.
Διαλέξαμε
μόνο
ενδεικτικά
κάποιες από
τις
πρωτοβουλίες
που πήρε στην
πράξη το ΣΕΚ, οι
οποίες έπαιξαν
ρόλο στην
έκβαση του
κινήματος.
Χρειάζεται να
σκεφτεί κανείς
τι θα είχε
συμβεί αν το ΣΕΚ
δεν είχει
φτιάξει την
Πρωτοβουλία
για την Πράγα ή
την
Πρωτοβουλία
Γένοβα 2001. Τι θα
είχε συμβεί αν
δεν είχει
δημιουργήσει
τη Συμμαχία
Σταματήστε τον
Πόλεμο. Ομως οι
πρωτοβουλίες
αυτές δεν
υλοποιούνται
αυτόματα.
Είναι τα μέλη
του ΣΕΚ που τις
συζητάνε, τις
αποφασίζουν
και τις κάνουν
πράξη. Τα μέλη
του ΣΕΚ δεν
είναι ούτε
λίστες
ονομάτων, ούτε
ψηφοφόροι.
Είναι ενεργοί
σοσιαλιστές
που ο καθένας
και η καθεμία προσπαθεί
να είναι
ηγεσία του
κινήματος
καθημερινά,
στη δουλειά,
στη σχολή, στο
σχολείο.
Σε καμία μάχη
το αποτέλεσμα
δεν κρίνεται
εκ των προτέρων.
Κρίνεται όμως
από τo πόσοι
τέτοιοι σοσιαλιστές
θα βρίσκονται
σε κάθε χώρο
για να
παίρνουν τις
σωστές πρωτοβουλίες
και να βοηθάνε
να
ξεδιπλώνεται
και όχι να μπλοκάρεται
η δυναμική του
κόσμου. Γι' αυτό
το ΣΕΚ ζητάει
πάντα ανοιχτά
από όλους
όσους θέλουν
να παλέψουν, να
γίνουν μέλη
του. Γιατί
χρειαζόμαστε
χιλιάδες νέα
μέλη,
χρειαζόμαστε
χιλιάδες νέους
και παλιότερους
αγωνιστές και
αγωνίστριες
που θα
προσφέρουν τις
ιδέες και τις
εμπειρίες τους
για το πώς
πρέπει να
προχωρήσει το
κίνημα, και θα
διαθέσουν τον
εαυτό τους
στην πιο
σημαντική
υπόθεση από
όλες. Γιατί
αξίζει να παλέψουμε
για έναν
διαφορετικό
κόσμο, χωρίς
εκμετάλλευση,
χωρίς φτώχεια
και χωρίς
πόλεμο.
Nίκος
Λούντος